Πέμπτη, 30 Ιουνίου 2016

1 ΑΠΟ ΤΗ ΡΩΜΗ ΣΤΗ ΝΕΑ ΡΩΜΗ

                             ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ       
  
                   1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη          
 
Μέτρα του Κωνσταντίνου Α΄ για την ανόρθωση του κράτους:
  1. ίδρυσε την Κωνσταντινούπολη
  2. αναγνώρισε το δικαίωμα άσκησης της χριστιανικής λατρείας
  3. καθιέρωσε τη διάκριση της πολιτικής από τη στρατιωτική εξουσία
  4. εξέδωσε ένα πολύ σταθερό νόμισμα

α. Ίδρυση Κωνσταντινούπολης

Γεωπολιτική θέση του Βυζαντίου: σταυροδρόμι της Ασίας και της Ευρώπης, του
                                                          Ευξείνου Πόντου και της Μεσογείου.

Λόγοι δημιουργίας του νέου διοικητικού κέντρου, της Κωνσταντινούπολης:
  1. Η Ανατολή διέθετε ακμαίο πληθυσμό και οικονομία.
  2. Οι Χριστιανοί, στους οποίους ο Κωνσταντίνος Α΄ στηρίχτηκε πολιτικά, ήταν πολυπληθέστεροι στην Ανατολή.
  3. Οι μεγάλες πόλεις της Ανατολής υπέφεραν από Θρησκευτικές συγκρούσεις.
  4. Από το Βυζάντιο μπορούσε να αποκρούσει ευκολότερα τους Γότθους και τους Πέρσες.

 Οικοδομήματα της Κωνσταντινούπολης: νέα τείχη, το φόρουμ του Κωνσταντίνου,
                                                         το Ιερόν Παλάτιον, εκκλησίες, λουτρά, δεξαμενές.

11 Μαΐου 330: εγκαίνια της Κωνσταντινούπολης ή Νέας Ρώμης

β. Θρησκευτική πολιτική

Ενέργειες με τις οποίες ο Κωνσταντίνος έδειξε ευνοϊκή στάση προς το Χριστιανισμό:
  1. Χριστόγραμμα: μετέφερε το μονόγραμμα του Χριστού από τη στρατιωτική σημαία στα νομίσματά του.
  2. Διάταγμα των Μεδιολάνων: κατοχύρωσε την ανεξιθρησκία στην επικράτειά του, αναγνωρίζοντας στους Χριστιανούς ελευθερία άσκησης της λατρείας τους.
  3. Α΄ Οικουμενική Σύνοδος στη Νίκαια της Βιθυνίας: διατύπωσε τη διδασκαλία της Εκκλησίας έναντι των αιρέσεων.


Τετάρτη, 29 Ιουνίου 2016

Ο ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ

ΙΙ. ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ
                                     ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ
1.     Ο Ιουστινιανός και το έργο του
α. Η πολιτική του Ιουστινιανού
Το πολιτικό του πρόγραμμα: ένα κράτος, μία εκκλησία, μία νομοθεσία.

β. Εσωτερική πολιτική
Καταστολή της Στάσης του Νίκα με τη συνεργασία της Θεοδώρας το 532 ► περιορισμός της δύναμης των δήμων.

Πολιτική προστασίας των ελεύθερων αγροτών έναντι των μεγάλων γαιοκτημόνων

Καταδίωξη των οπαδών των αιρέσεων και αναστολή της λειτουργίας της Νεοπλατωνικής Ακαδημίας στην Αθήνα το 529 – Διάδοση του Χριστιανισμού στον Καύκασο και την Ανατολική Αφρική.

Κωδικοποίηση του Ρωμαϊκή Δικαίου (529 – 534):
1.        Ιουστινιάνειος Κώδικας: περιλάμβανε τους πριν από τον Ιουστινιανό αυτοκρατορικούς νόμους.
2.        Πανδέκτης: περιλάμβανε γνώμες Ρωμαίων νομικών.
3.        Εισηγήσεις: εγχειρίδιο για τους αρχάριους σπουδαστές της νομικής.
4.        Νεαρές: νέοι νόμοι που εκδόθηκαν μετά το 534 και γράφηκαν οι περισσότερες στα ελληνικά.

γ. Εξωτερική πολιτική
Στόχος: η αποκατάσταση της Ρωμαϊκής Οικουμένης.

Κατακτήσεις: κατάλυση του βανδαλικού και του Οστρογοτθικού Βασιλείου και
                         ανάκτηση των παράκτιων περιοχών του Βησιγοτθικού.

Συνθήκη ειρήνης το 562 με τον βασιλιά Χοσρόη Α΄ της Περσίας.

Αποτυχία αναχαίτισης των καταστροφικών εισβολών των Σλάβων στη γραμμή του Δούναβη και τη Χερσόνησο του Αίμου.

Συνέπειες: 1. απογύμνωση των ευρωπαϊκών περιοχών από στρατεύματα
                   2. εξάντληση των κρατικών ταμείων
                   3. εξασθένιση της διεθνούς θέσης του Βυζαντίου με ολέθριες επιπτώσεις
                       στην εδαφική ακεραιότητα του κράτους επί των διαδόχων του

δ. Κτίσματα και Αγία Σοφία
Οικοδομικό πρόγραμμα: 1. αμυντικά έργα
                                           2. έργα θρησκευτικού χαρακτήρα
                                           3. έργα υποδομής και κοινής ωφέλειας

Αγία Σοφία: εκπροσωπεί το νέο ρυθμό βασιλική μετά τρούλου και εκφράζει την
                      αγάπη του Ιουστινιανού Α΄ για τις μνημειώδεις κατασκευές.


Τρίτη, 28 Ιουνίου 2016

Ο ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ

                    2. Ο Ηράκλειος και η δυναστεία του (610 – 717):
                   Εσωτερική μεταρρύθμιση και αγώνας επιβίωσης  
 
α. Το βυζάντιο σε κρίση

Εκδήλωση μεγάλης κρίσης στο δεύτερο μισό του 6ου και στις αρχές του 7ου αι.:
Λοιμοί, κακές σοδειές, σεισμοί και εισβολές στα εδάφη της αυτοκρατορίας ► παρακμή των πόλεων, μείωση του πληθυσμού και υποχώρηση του εμπορίου και της νομισματικής κυκλοφορίας ► επέκταση της κρίσης στη δημόσια οικονομία ► παραμέληση του στρατού  ► εισβολές Σλάβων και Περσών ► Ανάγκη ριζικής μεταρρύθμισης.

β. Η αντεπίθεση του Ηρακλείου

Αναδιοργάνωση του στρατεύματος με την οικονομική συμπαράσταση της εκκλησίας.

Νίκη επί των Περσών στη μάχη της Νινευί το 627 και ανάκτηση όλων των βυζαντινών επαρχιών στην Εγγύς Ανατολή.

Νίκη επί των Αβάρων και των Σλάβων που σε συνεννόηση με τους Πέρσες πολιόρκησαν την Κωνσταντινούπολη.

Η αρπαγή του Τιμίου Σταυρού από τους Πέρσες έδωσε στον Ηράκλειο την ευκαιρία να προσδώσει στον πόλεμο θρησκευτικό χαρακτήρα και να ενισχύσει το φρόνημα των στρατιωτών.

γ.  Θέματα και εξελληνισμός του κράτους

Θέματα: διοικητικές περιφέρειες με δικό τους στρατό, που αποτέλεσαν τον πυρήνα
               του νέου διοικητικού συστήματος που εγκαθίδρυσαν οι διάδοχοι του
               Ηρακλείου προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις αραβικές επιδρομές.

Θεματικός στρατός: αποτελούσε ένα είδος εθνικού στρατού  που τον συγκροτούσαν
                ελεύθεροι αγρότες, στους οποίους το κράτος παραχωρούσε στρατιωτικά
                κτήματα ή στρατιωτόπια.

Ο στρατηγός ασκούσε την ανώτατη στρατιωτική και πολιτική εξουσία στα όρια του θέματος.

Εξελληνισμός της κρατικής διοίκησης με την υιοθέτηση της ελληνικής γλώσσας ως επίσημης στην πολιτική και στρατιωτική διοίκηση και την αντικατάσταση των Ρωμαϊκών τίτλων από ελληνικούς ► σηματοδότηση του τέλους της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και της αρχής της μεσαιωνικής ελληνικής Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.